ج ك پ مەركىزىي كومىتېتى «پارتىيەنىڭ ئىچكى نىزام- تۈزۈم قۇرۇلۇشىنى كۈچەيتىش توغرىسىدىكى پىكىر»نى بېسىپ تارقاتتى   ئۈرۈمچى شەھىرىنىڭ رېلىسلىق قاتناش قۇرۇلۇشى ئۆتكەلگە ھۇجۇم قىلىش باسقۇچىغا كىردى   باۋدىڭ- قەشقەر ئېكسپورت تاۋارلارنى توشۇش مەخسۇس پويىزى رەسمىي قاتناشقا باشلىدى   تۆمۈريولدا يازلىق يولۇچى توشۇش 7- ئاينىڭ 1- كۈنى باشلىنىدۇ   شىنجاڭدا كارىزلار راۋانلاشتۇرۇلۇپ، 100دىن ئارتۇق كارىز ئەسلىگە كەلتۈرۈلدى  
سىپىرلىق گېزىت>>>

جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ تور بىخەتەرلىكى قانۇنى(2)

(2016- يىل 11- ئاينىڭ 7- كۈنى 12- نۆۋەتلىك مەملىكەتلىك خەلق قۇرۇلتىيى دائىمىي كومىتېتىنىڭ 24- يىغىنىدا ماقۇللاندى)

2017.09.07 18:36 مەنبە: شىنجاڭ گېزىتى

    3- باب تورنىڭ ئىشلەش بىخەتەرلىكى

    1- پاراگراف ئادەتتىكى بەلگىلىمە

  21- ماددا دۆلەت تور بىخەتەرلىكىنى دەرىجە بويىچە قوغداش تۈزۈمىنى يولغا قويىدۇ. تور تىجارەتچىلىرى تور بىخەتەرلىكىنى دەرىجە بويىچە قوغداش تۈزۈمىدىكى تەلەپ بويىچە، بىخەتەرلىكنى قوغداشتا تۆۋەندىكى مەجبۇرىيەتلەرنى ئادا قىلىشى، تورنىڭ كاشىلىغا، بۇزغۇنچىلىققا ئۇچرىماسلىقىغا ياكى ھوقۇق بېرىلمەي تۇرۇپ تورغا چىقماسلىققا كاپالەتلىك قىلىشى، تور سانلىق مەلۇماتلىرىنىڭ ئاشكارىلىنىپ كېتىشى ياكى ئوغرىلىنىشى، ئۆزگەرتىۋېتىلىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىشى كېرەك:

  (1) ئىچكى بىخەتەرلىك باشقۇرۇش تۈزۈمى ۋە مەشغۇلات قائىدىسىنى چىقىرىش، تور بىخەتەرلىكى مەسئۇلىنى بېكىتىش، تور بىخەتەرلىكىنى قوغداش مەسئۇلىيىتىنى ئەمەلىيلەشتۈرۈش؛

  (2) كومپيۇتېر ۋىرۇسى، تور ھۇجۇمى ۋە تور تاجاۋۇزى قاتارلىق تور بىخەتەرلىكىگە خەۋپ يەتكۈزۈش قىلمىشلىرىنىڭ ئالدىنى ئالىدىغان تېخنىكىلىق تەدبىرلەرنى قوللىنىش؛

  (3) تورنىڭ ئىشلەش ئەھۋالى، تور بىخەتەرلىك ۋەقەلىرىنى كۆزىتىدىغان، خاتىرىلەيدىغان تېخنىكىلىق تەدبىرلەرنى قوللىنىش ھەمدە بەلگىلىمە بويىچە ساقلىغان ئالاقىدار تور خاتىرىسى 6 ئايدىن كەم بولماسلىق؛

  (4) سانلىق مەلۇماتلارنى تۈرگە ئايرىش، مۇھىم سانلىق مەلۇماتلارنى زاپاس ساقلاش ۋە شىفىرلاشتۇرۇش تەدبىرلىرىنى قوللىنىش؛

  (5) قانۇن، مەمۇرىي نىزاملاردا بەلگىلەنگەن باشقا مەجبۇرىيەتلەر.

  22- ماددا تور مەھسۇلاتى ۋە مۇلازىمىتى دۆلەتنىڭ ئالاقىدار ئۆلچىمىدىكى مەجبۇرىي تەلەپكە ئۇيغۇن بولۇشى كېرەك. تور مەھسۇلاتى ۋە مۇلازىمىتى بىلەن تەمىنلىگۈچىلەر يامان نىيەتلىك پىروگرامما ئورناتسا بولمايدۇ؛ ئۇلارنىڭ تور مەھسۇلاتى، مۇلازىمىتىدە بىخەتەرلىك جەھەتتىكى كەمتۈكلۈك ۋە يوچۇق قاتارلىق خەۋپ- خەتەرلەرنى بايقىغاندا دەرھال قۇتقۇزۇش تەدبىرى قوللىنىشى، بەلگىلىمە بويىچە ئىشلەتكۈچىلەرگە ۋاقتىدا ئۇقتۇرۇپ قويۇشى ھەمدە ئالاقىدار مەسئۇل تارماققا مەلۇم قىلىشى كېرەك.

  تور مەھسۇلاتى تەييارلىغۇچى ۋە مۇلازىمىتى بىلەن تەمىنلىگۈچىلەر ئۆزىنىڭ مەھسۇلاتى ۋە مۇلازىمىتىنىڭ بىخەتەرلىكىنى داۋاملىق ئاسرىشى كېرەك؛ بەلگىلەنگەن ياكى ئالاقىدارلار بىلەن پۈتۈشكەن مۆھلەت ئىچىدە بىخەتەرلىكنى قوغداشنى توختىتىپ قويسا بولمايدۇ.

  تور مەھسۇلاتى ۋە تور مۇلازىمىتىنىڭ ئىشلەتكۈچىلەرنىڭ ئۇچۇرىنى توپلاش ئىقتىدارى بولسا، تەمىنلىگۈچى ئىشلەتكۈچىلەرگە ئېنىق ئېيتىشى ھەمدە ئۇلارنىڭ ماقۇللۇقىنى ئېلىشى كېرەك؛ ئىشلەتكۈچىلەرنىڭ شەخسىي ئۇچۇرىغا مۇناسىۋەتلىك بولسا، مۇشۇ قانۇن ۋە ئالاقىدار قانۇن، مەمۇرىي نىزاملاردىكى شەخسىي ئۇچۇرنى قوغداشقا دائىر بەلگىلىمىلەرگىمۇ ئەمەل قىلىشى كېرەك.

  23- ماددا تورنىڭ ھالقىلىق ئۈسكۈنىلىرى ۋە تور بىخەتەرلىكى مەخسۇس مەھسۇلاتلىرىنى دۆلەتنىڭ ئالاقىدار ئۆلچىمىدىكى مەجبۇرىي تەلەپ بويىچە، سالاھىيەت ھازىرلىغان ئاپپاراتنىڭ بىخەتەرلىك بويىچە ئىسپات بېرىشىدىن ئۆتكەن ياكى بىخەتەرلىكنى ئۆلچەشتە تەلەپكە ئۇيغۇن كەلگەندىن كېيىن سېتىشقا ياكى تەمىنلەشكە بولىدۇ. دۆلەتنىڭ تور ئۇچۇرى تارمىقى گوۋۇيۈەننىڭ ئالاقىدار تارمىقى بىلەن بىرلىكتە تورنىڭ ھالقىلىق ئۈسكۈنىلىرى ۋە تور بىخەتەرلىكى مەخسۇس مەھسۇلاتلىرى مۇندەرىجىسىنى چىقىرىدۇ، ئېلان قىلىدۇ ھەمدە بىخەتەرلىك ئىسپاتى ۋە بىخەتەرلىك تەكشۈرۈش نەتىجىسىنى ئۆزئارا ئېتىراپ قىلىشقا تۈرتكە بولۇپ، تەكرار ئىسپات بېرىش ۋە تەكشۈرۈشتىن ساقلىنىدۇ.

  24- ماددا تور تىجارەتچىلىرى ئىشلەتكۈچىلەرگە تورغا ئۇلاش، دائىرە نامىنى رويخەتكە ئېلىش مۇلازىمىتى قىلىش، مۇقىم تېلېفون، يان تېلېفون قاتارلىقلارنى تورغا ئۇلاش رەسمىيىتى ئۆتەپ بېرىش ياكى ئىشلەتكۈچىلەر ئۈچۈن ئۇچۇر ئېلان قىلىش، دەماللىق خەۋەرلىشىش مۇلازىمەتلىرىنى قىلىش ئۈچۈن ئىشلەتكۈچىلەر بىلەن كېلىشىم تۈزگەن ياكى مۇلازىمەتنى جەزىملەشتۈرگەندە، ئىشلەتكۈچىلەردىن ھەقىقىي سالاھىيەت ئۇچۇرىنى بېرىشنى تەلەپ قىلىشى كېرەك. ئىشلەتكۈچىلەردىن ھەقىقىي سالاھىيەت ئۇچۇرىنى بەرمىگەنلىرىگە تور تىجارەتچىلىرى ئالاقىدار مۇلازىمەتنى قىلماسلىقى كېرەك.

  دۆلەت تور ئىشەنچ سالاھىيىتى ئىستراتېگىيەسىنى يولغا قويىدۇ، سالاھىيەتنى بىخەتەر، قولايلىق ئېلېكتىرونلۇق سالاھىيەت ئىسپاتى تېخنىكىسىنى تەتقىق قىلىپ يارىتىشقا مەدەت بېرىدۇ، ئوخشاش بولمىغان ئېلېكتىرونلۇق سالاھىيەت ئىسپاتى سىستېمىلىرىنىڭ ئۆزئارا ئېتىراپ قىلىشىغا تۈرتكە بولىدۇ.

  25- ماددا تور تىجارەتچىلىرى تور بىخەتەرلىكى ۋەقەلىرىگە جىددىي تاقابىل تۇرۇش لايىھەسىنى تۈزۈپ، سىستېما يوچۇقى، كومپيۇتېر ۋىرۇسى، تور ھۇجۇمى، تور تاجاۋۇزى قاتارلىق بىخەتەرلىك خەۋپ- خەتىرىنى ۋاقتىدا بىر تەرەپ قىلىشى؛ تور بىخەتەرلىكىگە خەۋپ يەتكۈزۈش ۋەقەسى يۈز بەرگەندە، جىددىي تاقابىل تۇرۇش لايىھەسىنى دەرھال يولغا قويۇپ، مۇناسىپ قۇتقۇزۇش تەدبىرلىرىنى قوللىنىشى ھەمدە بەلگىلىمە بويىچە ئالاقىدار مەسئۇل تارماققا مەلۇم قىلىشى كېرەك.

  26- ماددا تور بىخەتەرلىكى ئىسپاتى بېرىش، تەكشۈرۈش، خەۋپ- خەتەرنى باھالاش پائالىيەتلىرىدە، سىستېما يوچۇقى، كومپيۇتېر ۋىرۇسى، تور ھۇجۇمى، تور تاجاۋۇزى قاتارلىق تور بىخەتەرلىكى ئۇچۇرلىرىنى جەمئىيەتكە ئېلان قىلىشتا، دۆلەتنىڭ ئالاقىدار بەلگىلىمىلىرىگە ئەمەل قىلىش كېرەك.

  27- ماددا ھەرقانداق شەخس ۋە تەشكىلاتنىڭ قانۇنسىز ھالدا باشقىلارنىڭ تورىغا تاجاۋۇز قىلىپ كىرىش، باشقىلارنىڭ تورىنىڭ نورمال ئىقتىدارىغا كاشىلا قىلىش، تور سانلىق مەلۇماتلىرىنى ئوغرىلاشقا ئوخشاش تور بىخەتەرلىكىگە خەۋپ يەتكۈزۈش ھەرىكەتلىرىدە بولۇشىغا يول قويۇلمايدۇ؛ تورغا تاجاۋۇز قىلىپ كىرىش، تورنىڭ نورمال ئىقتىدارىغا كاشىلا قىلىش، شۇنىڭدەك مۇداپىئە تەدبىرلىرى، تور سانلىق مەلۇماتلىرىنى ئوغرىلاش قاتارلىق تور بىخەتەرلىكىگە خەۋپ يەتكۈزىدىغان ھەرىكەتلەرنى سادىر قىلىشقا مەخسۇس ئىشلىتىدىغان پىروگرامما، قوراللارنى بېرىشكە يول قويۇلمايدۇ؛ باشقىلارنىڭ تور بىخەتەرلىكىگە خەۋپ يەتكۈزۈش ھەرىكەتلىرىدە بولۇۋاتقانلىقىنى بىلىپ تۇرۇپ، ئۇلارغا تېخنىكا جەھەتتىن قوللاش، ئېلان بېرىپ كېڭەيتىش، چىقىمنى راسچوت قىلىش قاتارلىق ياردەملەرنى بېرىشىگە يول قويۇلمايدۇ.

  28- ماددا تور تىجارەتچىلىرى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنى، دۆلەت خەۋپسىزلىكى ئورگىنىنىڭ قانۇن بويىچە دۆلەت خەۋپسىزلىكىنى قوغداش، جىنايەتنى رازۋېدكا قىلىش ھەرىكەتلىرىنى تېخنىكا جەھەتتىن قوللىشى ۋە ئۇنىڭغا ياردەم بېرىشى كېرەك.

  29- ماددا دۆلەت تور تىجارەتچىلىرىنىڭ تور بىخەتەرلىكى ئۇچۇرلىرىنى توپلاش، تەھلىل قىلىش، خەۋەرلەندۈرۈش ۋە جىددىي بىر تەرەپ قىلىش جەھەتلەردە ئۆزئارا ھەمكارلىشىشىنى قوللاپ، تور تىجارەتچىلىرىنىڭ بىخەتەرلىكنى كاپالەتلەندۈرۈش ئىقتىدارىنى ئۆستۈرىدۇ.

  ئالاقىدار ساھە تەشكىلاتلىرى ئۆز ساھەسىنىڭ تور بىخەتەرلىكىنى قوغداش قائىدىسى ۋە ھەمكارلىق مېخانىزمىنى ئورنىتىشى ۋە مۇكەممەللەشتۈرۈشى، تور بىخەتەرلىكى خەۋپ- خەتىرىنى تەھلىل قىلىش، باھالاشنى كۈچەيتىشى، ئەزالارنى خەۋپ- خەتەردىن قەرەللىك ئاگاھلاندۇرۇپ تۇرۇشى، ئەزالارنىڭ تور بىخەتەرلىكى خەۋپ- خەتىرىگە تاقابىل تۇرۇشىنى قوللىشى ۋە ئۇنىڭغا ياردەم بېرىشى كېرەك.

  30- ماددا تور ئۇچۇرى تارمىقى ۋە ئالاقىدار تارماقلار تور بىخەتەرلىكىنى قوغداش مەسئۇلىيىتىنى ئادا قىلىش داۋامىدا ئېرىشكەن ئۇچۇرلارنى تور بىخەتەرلىكىنى قوغداش ئېھتىياجىغىلا ئىشلىتىدۇ، باشقا ئىشقا ئىشلەتسە بولمايدۇ.

    2- پاراگراف ھالقىلىق ئۇچۇر ئۇل ئەسلىھەلىرىنىڭ ئىشلەش بىخەتەرلىكى

  31- ماددا دۆلەت جامائەت خەۋەرلىشىشى ۋە ئۇچۇر مۇلازىمىتى، ئېنېرگىيە، قاتناش، سۇچىلىق، پۇل مۇئامىلە، جامائەت مۇلازىمىتى، ئېلېكتىرونلۇق مەمۇرىيەت قاتارلىق مۇھىم كەسىپ ۋە ساھەلەرنى، شۇنىڭدەك بۇزغۇنچىلىققا ئۇچرىسا، ئىقتىدارىنى يوقاتسا ياكى سانلىق مەلۇمات ئاشكارىلىنىپ قالسا دۆلەت خەۋپسىزلىكىگە، دۆلەت پىلانى ۋە خەلق تۇرمۇشىغا، جامائەت مەنپەئىتىگە ئېغىر خەۋپ يەتكۈزۈش ئېھتىمالى بولغان باشقا ھالقىلىق ئۇچۇر ئۇل ئەسلىھەلىرىنى تور بىخەتەرلىكىنى دەرىجە بويىچە قوغداش تۈزۈمى ئاساسىدا نۇقتىلىق قوغدايدۇ، ھالقىلىق ئۇچۇر ئۇل ئەسلىھەلىرىنىڭ كونكرېت دائىرىسى ۋە بىخەتەرلىكىنى قوغداش چارىسىنى گوۋۇيۈەن بېكىتىدۇ.

  دۆلەت ھالقىلىق ئۇچۇر ئۇل ئەسلىھەلىرى دائىرىسىدە بولمىغان تور تىجارەتچىلىرىنى ھالقىلىق ئۇچۇر ئۇل ئەسلىھەلىرىنى قوغداش سىستېمىسىغا ئىختىيارىي قاتنىشىشقا ئىلھاملاندۇرىدۇ.

  32- ماددا گوۋۇيۈەن بەلگىلىگەن ئىش تەقسىماتى بويىچە، ھالقىلىق ئۇچۇر ئۇل ئەسلىھەلىرىنىڭ بىخەتەرلىكىنى قوغداش خىزمىتىگە مەسئۇل تارماق ئۆز كەسپى، ئۆز ساھەسىنىڭ ھالقىلىق ئۇچۇر ئۇل ئەسلىھەلىرى بىخەتەرلىكى يىرىك پىلانىنى تۈزىدۇ ھەمدە تەشكىللەپ يولغا قويىدۇ، ھالقىلىق ئۇچۇر ئۇل ئەسلىھەلىرىنىڭ ئىشلەش بىخەتەرلىكىنى قوغداش خىزمىتىگە يېتەكچىلىك ۋە نازارەتچىلىك قىلىدۇ.

  33- ماددا ھالقىلىق ئۇچۇر ئۇل ئەسلىھەلىرىنى قۇرۇشتا، كەسىپنىڭ مۇقىم، سىجىل يۈرۈشۈشىنى قوللاش ئىقتىدارىغا ئىگە بولۇشىغا ھەمدە بىخەتەرلىك تېخنىكا تەدبىرلىرى بىلەن تەڭ پىلانلاش، تەڭ قۇرۇش ۋە تەڭ ئىشلىتىشكە كاپالەتلىك قىلىش كېرەك.

  34- ماددا مۇشۇ قانۇننىڭ 21- ماددىسىدا بەلگىلەنگىنىدىن باشقا، ھالقىلىق ئۇچۇر ئۇل ئەسلىھەسى تىجارەتچىلىرى تۆۋەندىكىدەك بىخەتەرلىكنى قوغداش مەجبۇرىيىتىنىمۇ ئادا قىلىشى كېرەك:

  (1) مەخسۇس بىخەتەرلىك باشقۇرۇش ئاپپاراتى قۇرۇش، بىخەتەرلىكنى باشقۇرۇشقا مەسئۇل خادىم قويۇش ھەمدە شۇ مەسئۇل كىشى ۋە ھالقىلىق ئىش ئورنىدىكى خادىملارنى بىخەتەرلىك ئارقا كۆرۈنۈشى بويىچە تەكشۈرۈش؛

  (2) كەسىپكارلارغا قەرەللىك ھالدا تور بىخەتەرلىكى تەربىيەسى بېرىش، ئۇلارنى تېخنىكا جەھەتتىن تەربىيەلەش ۋە ماھارەت جەھەتتىن سىناش؛

  (3) مۇھىم سىستېما ۋە سانلىق مەلۇمات ئامبىرىنى ئاپەت ئېھتىياجى ئۈچۈن زاپاس ساقلاش؛

  (4) تور بىخەتەرلىكى ۋەقەلىرىگە تاقابىل تۇرۇش لايىھەسى تۈزۈش ھەمدە قەرەللىك مانېۋىر ئۆتكۈزۈش؛

  (5) قانۇن، مەمۇرىي نىزاملاردا بەلگىلەنگەن باشقا مەجبۇرىيەتلەر.

  35- ماددا ھالقىلىق ئۇچۇر ئۇل ئەسلىھەسى تىجارەتچىلىرى تور مەھسۇلاتى ۋە مۇلازىمىتىنى سېتىۋالغاندا دۆلەت خەۋپسىزلىكىگە تەسىر يەتكۈزۈش ئېھتىمالى بولسا، دۆلەتنىڭ تور ئۇچۇرى تارمىقى گوۋۇيۈەننىڭ ئالاقىدار تارماقلىرى بىلەن بىرلىكتە تەشكىللىگەن دۆلەت خەۋپسىزلىكى تەكشۈرۈشىدىن ئۆتكۈزۈشى كېرەك.

  36- ماددا ھالقىلىق ئۇچۇر ئۇل ئەسلىھەسى تىجارەتچىلىرى تور مەھسۇلاتى ۋە مۇلازىمىتىنى سېتىۋېلىشتا، بەلگىلىمە بويىچە تەمىنلىگۈچى بىلەن بىخەتەرلىك ۋە مەخپىيەتلىك ساقلاش كېلىشىمى تۈزۈپ، بىخەتەرلىك ۋە مەخپىيەتلىك ساقلاش مەجبۇرىيىتىنى ئايدىڭلاشتۇرۇشى كېرەك.

  37- ماددا ھالقىلىق ئۇچۇر ئۇل ئەسلىھەسى تىجارەتچىلىرى جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتى چېگراسى ئىچىدىكى تىجارىتى داۋامىدا توپلانغان ۋە پەيدا بولغان شەخسىي ئۇچۇر ۋە مۇھىم سانلىق مەلۇماتلارنى چېگرا ئىچىدە ساقلىشى كېرەك. ئۇلارنى كەسىپ ئېھتىياجى تۈپەيلىدىن چېگرا سىرتىدىكىلەرگە بېرىشكە توغرا كەلسە، دۆلەتنىڭ تور ئۇچۇرى تارمىقى گوۋۇيۈەننىڭ ئالاقىدار تارماقلىرى بىلەن بىرلىكتە چىقارغان چارە بويىچە بىخەتەرلىكنى باھالىتىشى كېرەك؛ قانۇن، مەمۇرىي نىزامدا ئايرىم بەلگىلەنگەنلىرى شۇ بەلگىلىمە بويىچە بولىدۇ.

  38- ماددا ھالقىلىق ئۇچۇر ئۇل ئەسلىھەسى تىجارەتچىلىرى تور بىخەتەرلىكى ۋە پەيدا بولۇش ئېھتىمالى بار خەۋپ- خەتەرنى ھەر يىلى ئاز دېگەندە بىر قېتىم ئۆزى تەكشۈرۈپ باھالىشى ياكى تەكشۈرۈپ باھالاشنى تور بىخەتەرلىكى مۇلازىمىتى ئاپپاراتىغا ھاۋالە قىلىشى ھەمدە تەكشۈرۈپ باھالاش ئەھۋالى ۋە ياخشىلاش تەدبىرىنى ھالقىلىق ئۇچۇر ئۇل ئەسلىھەسى بىخەتەرلىكىنى قوغداش خىزمىتىگە مەسئۇل ئالاقىدار تارماققا يوللىشى كېرەك.

  39- ماددا دۆلەتنىڭ تور ئۇچۇرى تارمىقى ئالاقىدار تارماقلارنى بىر تۇتاش ماسلاشتۇرۇپ، ھالقىلىق ئۇچۇر ئۇل ئەسلىھەسىنىڭ بىخەتەرلىكىنى قوغداش ئۈچۈن تۆۋەندىكى تەدبىرلەرنى قوللىنىشى كېرەك:

  (1) ھالقىلىق ئۇچۇر ئۇل ئەسلىھەسىنىڭ بىخەتەرلىك خەۋپ- خەتىرىنى ئارىلاپ تەكشۈرۈش، ياخشىلاش تەدبىرلىرىنى ئوتتۇرىغا قويۇش، زۆرۈر تېپىلغاندا، توردىكى بىخەتەرلىك خەۋپ- خەتىرىنى تەكشۈرۈپ باھالاشنى تور بىخەتەرلىكى مۇلازىمەت ئاپپاراتىغا ھاۋالە قىلىش؛

  (2) ھالقىلىق ئۇچۇر ئۇل ئەسلىھەسى تىجارەتچىلىرىنى تور بىخەتەرلىكى بويىچە جىددىي مانېۋىرغا قەرەللىك تەشكىللەپ، تور بىخەتەرلىكى ۋەقەلىرىگە تاقابىل تۇرۇش سەۋىيەسى ۋە ماسلىشىش ئىقتىدارىنى ئۆستۈرۈش؛

  (3) ئالاقىدار تارماقلار، ھالقىلىق ئۇچۇر ئۇل ئەسلىھەسى تىجارەتچىلىرى، شۇنىڭدەك ئالاقىدار تەتقىقات ئاپپاراتلىرى، تور بىخەتەرلىكى مۇلازىمەت ئاپپاراتلىرى ئارىسىدا تور بىخەتەرلىكىگە دائىر ئۇچۇرلاردىن تەڭ پايدىلىنىشقا تۈرتكە بولۇش؛

  (4) تور بىخەتەرلىكى ۋەقەلىرىنى جىددىي بىر تەرەپ قىلىش ۋە تور ئىقتىدارىنى ئەسلىگە كەلتۈرۈش قاتارلىق ئىشلارنى تېخنىكا جەھەتتىن قوللاش ۋە ئۇنىڭغا ياردەم بېرىش.

    4- باب تور ئۇچۇرى بىخەتەرلىكى

  40- ماددا تور تىجارەتچىلىرى ئۆزلىرى توپلىغان ئىشلەتكۈچىلەر ئۇچۇرىنى قاتتىق مەخپىي تۇتۇشى ھەمدە ئىشلەتكۈچىلەر ئۇچۇرىنى قوغداش تۈزۈمىنى ئورنىتىشى ۋە مۇكەممەللەشتۈرۈشى كېرەك.

  41- ماددا تور تىجارەتچىلىرى شەخسىي ئۇچۇرنى توپلاش ۋە ئىشلىتىشتە قانۇنلۇق بولۇش، ئورۇنلۇق بولۇش، زۆرۈر بولۇش پىرىنسىپىغا ئەمەل قىلىشى، توپلاش، ئىشلىتىش قائىدىسىنى ئاشكارىلىشى، ئۇچۇر توپلاش، ئىشلىتىش مەقسىتى، ئۇسۇلى ۋە دائىرىسىنى ئەسكەرتىشى ھەمدە ئۇچۇرى توپلانغانلارنىڭ ماقۇللۇقىنى ئېلىشى كېرەك.

  تور تىجارەتچىلىرى ئۆزىنىڭ مۇلازىمىتىگە مۇناسىۋەتسىز شەخسىي ئۇچۇرنى توپلىماسلىقى، قانۇن، مەمۇرىي نىزاملاردىكى بەلگىلىمىگە ۋە ئىككى تەرەپنىڭ پۈتۈشكىنىگە خىلاپ ھالدا شەخسىي ئۇچۇرنى توپلىماسلىقى، ئىشلەتمەسلىكى ھەمدە ئۆزى ساقلىغان شەخسىي ئۇچۇرنى قانۇن، مەمۇرىي نىزاملاردىكى بەلگىلىمە ۋە ئىشلەتكۈچىلەر بىلەن پۈتۈشكىنى بويىچە بىر تەرەپ قىلىشى كېرەك.

  42- ماددا تور تىجارەتچىلىرى ئۆزى توپلىغان شەخسىي ئۇچۇرنى ئاشكارىلاپ قويسا، ئۆزگەرتىۋەتسە، بۇزۇۋەتسە بولمايدۇ؛ ئۇچۇرى توپلانغانلارنىڭ ماقۇللۇقىنى ئالماي تۇرۇپ، شەخسىي ئۇچۇرنى باشقىلارغا بەرسە بولمايدۇ. لېكىن بىر تەرەپ قىلغاندىن كېيىن مەلۇم شەخسنىڭ ئىكەنلىكىنى بىلگىلى بولمايدىغان، يەنە كېلىپ ئەسلىگە كەلتۈرگىلىمۇ بولمايدىغانلىرى بۇنىڭ سىرتىدا.

  تور تىجارەتچىلىرى تېخنىكىلىق تەدبىر ۋە باشقا زۆرۈر تەدبىرلەرنى قوللىنىپ، ئۆزى توپلىغان شەخسىي ئۇچۇرنىڭ بىخەتەرلىكىگە كاپالەتلىك قىلىشى، ئۇچۇرنىڭ ئاشكارىلىنىپ كېتىشى، بۇزۇلۇپ كېتىشى ۋە يوقىلىپ كېتىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىشى كېرەك. شەخسىي ئۇچۇر ئاشكارىلىنىپ كەتكەن، بۇزۇلۇپ كەتكەن، يوقاپ كەتكەندە ياكى شۇنداق بولۇش ئېھتىمالى كۆرۈلگەندە، دەرھال قۇتقۇزۇش تەدبىرى قوللىنىشى، بەلگىلىمە بويىچە ئىشلەتكۈچىلەرگە ۋاقتىدا ئۇقتۇرۇشى ھەمدە ئالاقىدار مەسئۇل تارماققا مەلۇم قىلىشى كېرەك.

  43- ماددا شەخسلەردىن تور تىجارەتچىلىرىنىڭ قانۇن، مەمۇرىي نىزاملاردىكى بەلگىلىمىگە ياكى ئىككى تەرەپنىڭ پۈتۈشكىنىگە خىلاپلىق قىلىپ ئۆزىنىڭ ئۇچۇرىنى توپلىغان، ئىشلەتكەنلىكىنى بايقىغانلىرى تور تىجارەتچىلىرىدىن شەخسىي ئۇچۇرىنى ئۆچۈرۈۋېتىشىنى تەلەپ قىلىشقا ھوقۇقلۇق؛ تور تىجارەتچىلىرى توپلىغان، ساقلىغان شەخسىي ئۇچۇردا خاتالىق بارلىقىنى بايقىغانلىرى تور تىجارەتچىلىرىدىن تۈزىتىپ قويۇشنى تەلەپ قىلىشقا ھوقۇقلۇق. تور تىجارەتچىلىرى تەدبىر قوللىنىپ ئۇنى ئۆچۈرۈۋېتىشى ياكى تۈزىتىشى كېرەك.

  44- ماددا ھەرقانداق شەخس ۋە تەشكىلاتنىڭ شەخسىي ئۇچۇرنى ئوغرىلىۋېلىشىغا ياكى ئۇنىڭغا قانۇنسىز باشقا ئۇسۇل بىلەن ئېرىشىۋېلىشىغا، شەخسىي ئۇچۇرنى قانۇنسىز ھالدا سېتىشىغا ياكى قانۇنسىز ھالدا باشقىلارغا بېرىشىگە يول قويۇلمايدۇ.

  45- ماددا تور بىخەتەرلىكىنى قانۇن بويىچە نازارەت قىلىپ باشقۇرۇش مەسئۇلىيىتى بار تارماق ۋە ئۇنىڭ خادىملىرى مەسئۇلىيىتىنى ئادا قىلىشتا بىلىپ قالغان شەخسىي ئۇچۇر، شەخسىيەت ۋە سودا مەخپىيىتىنى قاتتىق مەخپىي تۇتۇشى شەرت، ئاشكارىلاپ قويسا، ساتسا ياكى باشقىلارغا قانۇنسىز بەرسە بولمايدۇ.

  46- ماددا ھەرقانداق شەخس ۋە تەشكىلات ئۆزىنىڭ توردىن پايدىلىنىش ھەرىكىتى ئۈچۈن جاۋابكار بولۇشى كېرەك، ئۇلارنىڭ ئالدامچىلىق قىلىش، جىنايەت ئۆتكۈزۈش ئۇسۇلىنى ئۆگىتىش، مەنئى قىلىنغان بۇيۇم، باشقۇرۇلىدىغان بۇيۇملارنى ياساش ياكى سېتىشتەك قانۇنغا خىلاپ جىنايى ھەرىكەتلەرنى سادىر قىلىشقا ئىشلىتىدىغان تور پونكىتى، ئالاقە توپىنى قۇرۇشىغا، توردىن پايدىلىنىپ ئالدامچىلىق قىلىش، مەنئى قىلىنغان بۇيۇم، باشقۇرۇلىدىغان بۇيۇملارنى ياساش ياكى سېتىش شۇنىڭدەك قانۇنغا خىلاپ باشقا جىنايى ھەرىكەتلەرنى سادىر قىلىشقا مۇناسىۋەتلىك ئۇچۇرلارنى ئېلان قىلىشىغا يول قويۇلمايدۇ.

  47- ماددا تور تىجارەتچىلىرى ئۆزىنىڭ ئىشلەتكۈچىلىرى ئېلان قىلغان ئۇچۇرلارنى باشقۇرۇشنى كۈچەيتىشى، قانۇن، مەمۇرىي نىزاملاردا ئېلان قىلىش ياكى يوللاش مەنئى قىلىنغان ئۇچۇرنى بايقىسا، شۇ ئۇچۇرنى يوللاشنى دەرھال توختىتىشى، ئۆچۈرۈۋېتىش قاتارلىق بىر تەرەپ قىلىش تەدبىرلىرىنى قوللىنىپ، ئۇچۇرنىڭ تارقىلىپ كېتىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىشى، ئالاقىدار خاتىرىلەرنى ساقلاپ قويۇشى ھەمدە ئالاقىدار مەسئۇل تارماققا مەلۇم قىلىشى كېرەك.

  48- ماددا ھەرقانداق شەخس ۋە تەشكىلاتنىڭ يوللىغان ئېلېكتىرونلۇق ئۇچۇرى، بەرگەن ئەمەلىي يۇمشاق ماتېرىيالىغا يامان نىيەتلىك پىروگرامما ئورنىتىپ قويۇشىغا، ئۇنىڭدا قانۇن، مەمۇرىي نىزاملاردا تارقىتىش ياكى يەتكۈزۈش مەنئى قىلىنغان ئۇچۇرلارنىڭ بولۇشىغا يول قويۇلمايدۇ.

  ئېلېكتىرونلۇق ئۇچۇر تارقىتىش مۇلازىمىتى قىلغۇچىلار ۋە ئەمەلىي يۇمشاق ماتېرىيال چۈشۈرۈش مۇلازىمىتى قىلغۇچىلار بىخەتەرلىكنى باشقۇرۇش مەجبۇرىيىتىنى ئادا قىلىشى، ئىشلەتكۈچىلىرىدە ئالدىنقى تارماقتا كۆرسىتىلگەن قىلمىشنىڭ بارلىقىنى بايقىغاندا، مۇلازىمەتنى توختىتىشى، ئۆچۈرۈۋېتىش قاتارلىق بىر تەرەپ قىلىش تەدبىرىنى قوللىنىشى، ئالاقىدار خاتىرىلەرنى ساقلاپ قويۇشى ھەمدە مۇناسىۋەتلىك مەسئۇل تارماققا مەلۇم قىلىشى كېرەك.

  49- ماددا تور تىجارەتچىلىرى تور ئۇچۇرى بىخەتەرلىكى بويىچە ئەرز قىلىش، پاش قىلىش تۈزۈمى ئورنىتىشى، ئەرز، پاش قىلىش شەكلىدىكى ئۇچۇرلارنى ئېلان قىلىشى، تور ئۇچۇرى بىخەتەرلىكىگە ئائىت ئەرز ۋە پاش قىلىش مەلۇماتىنى ۋاقتىدا قوبۇل قىلىشى ھەمدە بىر تەرەپ قىلىشى كېرەك.

  تور تىجارەتچىلىرى تور ئۇچۇرى تارمىقى ۋە ئالاقىدار تارماقلارنىڭ قانۇن بويىچە نازارەت قىلىپ تەكشۈرۈشىگە ماسلىشىشى كېرەك.

  50- ماددا دۆلەتنىڭ تور ئۇچۇرى تارمىقى ۋە ئالاقىدار تارماقلىرى تور ئۇچۇرى بىخەتەرلىكىنى نازارەت قىلىپ باشقۇرۇش مەسئۇلىيىتىنى قانۇن بويىچە ئادا قىلىشى، قانۇن، مەمۇرىي نىزاملاردا ئېلان قىلىش ياكى يوللاش مەنئى قىلىنغان ئۇچۇرلارنى بايقىغاندا، تور تىجارەتچىلىرىدىن يوللاشنى توختىتىش، ئۆچۈرۈش قاتارلىق بىر تەرەپ قىلىش تەدبىرلىرىنى قوللىنىش، ئالاقىدار خاتىرىلەرنى ساقلاپ قويۇشنى تەلەپ قىلىشى كېرەك؛ جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتى چېگراسى سىرتىدىن كەلگەن يۇقىرىدا ئېيتىلغان ئۇچۇرلارنىڭ تارقىلىشىنى توسۇش ھەققىدە ئالاقىدار ئاپپاراتلارغا تېخنىكىلىق تەدبىر قوللىنىش ۋە باشقا زۆرۈر تەدبىر قوللىنىشنى ئۇقتۇرۇش قىلىشى كېرەك.
مەسئۇل مۇھەررىر : قەلبىنۇر